اشنایی

در خلال یا پس از یک بارندگی شدید ، مقدار دبی رودخانه به سرعت افزایش یافته و درنتیجه آب از بستر عادی خود سر ریز نموده و دشت سیلابی و مناطق اطراف را دربر می‌گیرد. با بررسی دشت سیلابی قدیمی و آبرفتهای آن ، شاید بتوان با درجه‌ای از تقریب احتمال وقوع و بزرگی سیلهای آتی منطقه را مشخص کرد. اصولا بزرگی سیلها و تکرار آنها در طول زمان تابع شدت بارندگی ، نفوذپذیری زمین و وضع توپوگرافی منطقه است.

 البته امروزه به دلیل دخالتهای بی رویه در بسیاری نقاط که قبلا سیل نمی‌آمده ، طغیانهای بزرگی مشاهده می‌شود. فعالیت بشر به چند صورت احتمال وقوع سیل را افزایش می‌دهد. از آن جمله می‌توان به ساختمان سازی در دشت سیلابی رود که مستلزم اشغال بخشهایی از آن است و باعث کاهش ظرفیت طبیعی رود می‌شود، اشاره کرد. به این ترتیب محدوده‌ای از دشت سیلابی که در زمان طغیان زیر آب می‌رود، گسترده تر می‌گردد.

 شهر سازیها و حذف گیاهان باعث کاهش مقدار آب نفوذی و افزایش آب سطحی می‌شود. حجم زیاد آب از یک طرف بر برزگی طغیان می‌افزاید و از طرفی با افزایش فرسایش ، رسوباتی به وجود می‌آورد که با برجای گذاشتن آنها ظرفیت بستر اصلی رود کاهش می‌یابد. موارد پیش معمولا تاثیر تدریجی دارند، ولی سیلهای ناگهانی و فاجعه آمیز اغلب بر اثر تخریب سدها و بندها ، ایجاد می‌شوند.

 پیش بینی سیل

  در مواردی که گسیختگی سازه آبی منجر به از دست رفتن جان انسانها و اموال زیادی بشود، طراحی بر مبنای سیلابها با احتمال رخداد کمتر و دوره بازگشت طولانی تر ، مثلا سیلاب 1000 ساله و حتی بیشتر ، انجام می‌شود. سطح گسترش و ارتفاع این سیلابها بیش از سیلابهایی است که از احتمال رخداد بیشتری برخور دارند. پیش بینی سیلاب طراحی به دو صورت تحلیلی و زمین شناسی انجام می‌شود که اغلب مکمل یکدیگرند.

اي ايران

در روح و جان من
مي‌ماني اي وطن
به زير پا فتد آن دلي
كه مهر تو نلرزد
شرح اين عاشقي
ننشيند در سخن
كه بهر عشق والاي تو
همه جهان نيرزد

اي ايران ايران، دور از دامان پاكت دست ديگران بدگهران
اي عشق سوزان اي شيرين‌ترازروياي من تو بمان در دل جان

اي ايران ايران، گلزار سبزت دور از تاراج خزان جور زمان
اي مــهر رخــشان اي روشني دنيــاي مــن به جهان تو بمان

‌سبزي صد چمن
سرخي خون من
سپيدي طلوع سحر
به پرچمت نشسته
شرح اين عاشقي
ننشيند در سخن
بمان كه تا ابد هستيم
به هستي تو بسته

اي ايران ايران، دوراز دامان پاكت دست دگران بد گهران
اي عشق سوزان اي شيرين‌تراز روياي من تو بمان در دل جان

غير از افراد بومي که در مناطق با ارتفاع بالا زندگي مي کنند بسياري از افراد بخصوص در نیمه اول سال ،‌ جهت تفريح و يا ديگر فعاليتهاي ورزشي ، علاقه برای صعود به ارتفاعات دارند . در اين قبيل کوه پيمايي ها بايد مراقب بيماري حاد کوهستان و يا کوه گرفتگي باشيد . از هر سه نفري که از ارتفاع پايين، به ارتفاع متوسط حدود ۷۰۰۰ پا صعود مي کنند ، يک نفر مبتلا به اين بيماري مي شود . در کل توقف بیش از 12 ساعت در ارتفاع بالاتر از دو هزار و 500 متر از عواملی است که موجب بیماری ارتفاع می‌شود، ضمن آنکه صعود سریع نیز می‌تواند موجبات تشدید این بیماری شود.

این امر در تمامی گروه‌های سنی و بویژه کودکان رخ می‌دهد. در ارتفاع بالای سه هزار متر تاثیرات ارتفاع بر بدن موجودات زنده عمیق‌تر است و نیاز است تا با دقت بیشتری به ارتفاع کمپ هایمان بیافزائیم.

بدین منظور توصیه می‌شود پس از هر روز فعالیت ، کمپ‌ها را بیش از 300 متر ارتقاء ندهیم.
 اما نشانه های بیماری ارتفاع که عموما پدیدار می‌شوند عبارتند از:
سر درد، سرگیجه، حالت تهوع، کاهش اشتها و بی‌خوابی.
 در صورتی که حال فرد بیماری همراه با سرگیجه و بهم خوردگی تعادل و تنگی نفس بود، بلافاصله باید اقدام به پائین آوردن وی کنیم. هر گونه کوتاهی در این امر حوادث جبران ناپذیری را به همراه دارد.

 هم هوایی

یکی از راههای پیشگیری از این بیماری هم هوایی به شرح زیر است:
*در ارتفاع بالای سه هزار متر برای هر شبمانی کمپ خود را مابین 300 تا 600 متر بالاتر برپا کنید.

*در ارتفاع بالای سه هزار متر پس از هر هزار متر ارتفاع گرفتن، ملزم به یک روز استراحت در کمپ هستید.

*هم هوایی افراد مختلف با یکدیگر متفاوت است.

*تا حد امکان از رفتن با خودرو یا پرواز مستقیم به ارتفاع بیش از سه هزار متر اجتناب کنید. در غیر این‌صورت در 24 ساعت ابتدایی از فعالیت زیاد و ارتفاع گرفتن خودداری کنید. این امر موجب سازگاری بهتر شما با ارتفاع می‌شود.

حتی اگر علائم بیماری در شما ظاهر نشد باز هم بهتر است صعود خود را به تاخیر بیاندازید.
*در صورت مشاهده آثار بیماری، پیش از وخیم شدن حال افراد بهتر است از ارتفاع خود بکاهید و پس از بهبود حالتان مجددا صعود کنید.

*افراد دارای فشار خون بهتر است پیش از افزایش ارتفاع حتما با پزشک خود مشورت کنند.
  *همواره به این شعار پایبند باشید که صعود به بالاترین ارتفاع، شب‌مانی در پائین‌ترین ارتفاع ممکن.

نکاتی چند برای پیشگیری از این بیماری:

·         سرعت صعود شما حداکثر روزي ۳۰۰ متر باشد .

·         اگر مي خواهيد مدتي را در ارتفاع بالا اقامت کنيد قبل از رسيدن به ارتفاع اصلي چند روزي را در ارتفاع پائين تر براي تطابق بدن با ارتفاع ، بسر بريد .

·         مصرف مايعات را افزايش داده ، از رژيم غذايي پرکربوهيدارت ( مواد قندي و نشاسته ) استفاده کنيد.

·         داروهايي نيز براي پيشگيري از اين بيماري وجود دارد که براي مصرف آنها حتماً با يک پزشک مشورت کنيد .

۱- راه روی درکوه : نفس کشيدن { عمل دم را ازبينی وعمل بازدم را از دهان انجام دهيد }

نکته ۱- : قدمهای خودرا نسبت به شيبها تنظيم کنيد.

۲ - هر سه قدم اول  عمل دم و سه قدم دوم عمل  بازدم را انجام دهيد .

نکته ۲- : بهترين وصحيح ترين نفس کشيدن { نفس نيمه عميق ونفس عميق می باشد}

نکته ۳- کوهنوردی ورزش جمعی است از تک روی پرهيز کنيد.

نکته ۴- تنها بکوه نرويد - درکوه هيچگاه ندويد - نظم طبيعت را بهم نزنيد - گياهان را به آتش نکشيد - به حيوانات آسيب نرسانيد - آب چشمه ها را آلوده نکنيد - هيچگاه کناره چادر آتش درست نکنيد { جهت باد رادرنظر داشته باشيد } - هميشه مقداری آب و مقداری مواد قندی ونمکی همراه داشته باشيد .

نکته ۵- آهسته وپيوسته قدم برداريد.

نکته ۶- انرژی خود را تقسيم کنيد { يعنی وقتی از کوه برمی گردی احساس خستگی وکوفتگی نکنيد. }

۳ - زيگزاک درکوه  { نسبت به صعود در شيبها کاربرد دارد. }

۴ - به ستون يک حرکت کنيد { در کوهپيمايی  همه به ستون يک و پشت سرهم به فاصله يک متر }

نکته ۷ - در صعود هيچگاه از مسيرهای شنی و بی راهه ها وريزش سنگها استفاده نکنيد.

نکته ۸ - در کوهنوردی اولين اشتباه آخرين اشتباه است { يعنی ديگر وجود نداريد که اشتباه بعدی رخ دهد } مواظب  سلامتی خودتان باشيد .

۵ - روی پا سوار شدن { درصعودها مستقيم حرکت نکنيد چون مجبورمی شويد با نوک پنجه حرکت کنيد } راه رفتن صحيح اين است که از تمام کف پا استفاده شود واستوار بودن پا .

نکته ۹- هريک ساعت راهپيمايی پنج دقيقه استراحت { کمی نرمش - کمی تغذيه - کمی آب }

نکته ۱۰ - هرگاه درصعود به نفس نفس افتاديد وحتی دهانتان خشگ شده و دوچاره خستگی زودرس شديد { ۱ - تندمی رويد ۲ - بادهان نفس می کشيد ۳ - کوله پشتی سنگين داری ومنظم نيست ۴ - با کارهای اضافی يابيهوده انرژيهای زيادی را ازدست داديد ۵ - فاصله پاهای شما زياداست ۶ - درشيبها مستقيم حرکت می کنيد ۷ - آنقدر لباس پوشيده ايد که بدن نمی تواند تنفس کند. }

نکته ۱۱ - خطرات کوه { طوفان - بوران - ساعقه - بهمن - نقاب برفی - چاله برفی - نداشتن امکانات - اطلاع نداشتن ازموقعيت کوه - سرد شدن زودرس بدن - کوه گرفتگی - ورعايت نکردن اصول ايمنی درکوه

۶ - تشکيل گروه { درهر برنامه ؛ مسافرت ؛ گردش ؛ کوهنوردی } حتما يک نفر رابه عنوان سرپرست انتخاب وبه دستورات ونکته های او عمل کنيد.

۷ - درصعودها { سرپرست گروه - مسئول فنی - مسئول تدارکات - مسئول تبليغات - مسئول بهداشت ودرمان } الزامی است.

نکته ۱۲ - کارت بيمه ورزشی الزامی است. 

بر طبق این اصل، هر فردی می بایست خود رژیم مناسب تغذیه ای خود را انتخاب کند.
در کنار ذائقه شخصی فرد، رعایت نکات مهمی که در اینجا می آید میتواند به کوه نورد در داشتن یک تغذیه مناسب در محیط کوهستان کمک کند.

۱- استفاده از آب کافی و فراوان در پیش –حین وپس از پرداختن به ورزش کوهنوردی متعادل کننده کلیه فعالیتهای فیزیولوژیکی کوهنورد است.در یک کوهنوردی سنگین در هر ساعت 2 لیتر آب از بدن خارج می شود که باید بلافاصله با نوشیدن مایعات کافی جبران شود.

۲- بهتر است در حین اجرای برنامه های کوه نوردی از غذاهای مایع و نرم استفاده شود .همچون سوپ ها که علاوه بر تامین نیازهای تغذیه ای فرد مایعات کافی نیز به بدن فرد می رساند.

٣- بهتر است از مواد قندی به گو نه ها و طعم های مختلف و متنوع وبه تناوب استفاده شود تا ضمن تامین انرژی مورد نیاز فرد سطح قند خون وی در حد نرمال قرار گیرد.

۴- با توجه به بروز آلکالوز تنفسی در حین صعود که ناشی از تنفس های سریع وعمیق است استفاده از مواد ترش همچنین بعنوان اشتها آور بسیار کمک کننده است.

٥- در حین کوهنوردی و در پی تعریق، مقدار زیادی املاح بدن از دست می رود.استفاده از نمک در طول برنامه های کوهنوردی می تواند در ایجاد تعادل الکترولیتی بدن نقش به سزایی داشته باشد.همچنین می تواند از بروز خستگی و کوفتگی مفرط عضلات پیش گیری کند.

٦- استفاده از انواع سبزیجات و میوجات تازه و کمپوت شده میتواند از بروز مشکلات گوارشی ناشی از یبوست جلوگیری کند.همچنین استفاده از میوه جات می تواند در تامین ویتامین های مورد نیاز بدن موثر باشد.

۷- به طور کلی بستگی به ارتفاع محیط انرژی متوسط مورد نیاز یک کوهنورد با وزن 70 کیلو گرم حدود 3500 تا 5000 کیلو کالری است. که 60 تا 70 درصد این انرژی را باید از کزبوهیدراتها (قندها) و 20 تا 25 درصد آنرا از چربی ها و 15 تا20 درصد آنرا از پروتئینها تامین کرد.

٨- در ارتفاع نباید از قهوه، الکل، چای سبز استفاده کرد و بهتر است بعنوان جایگزین از مخلوطی از دو سوم آب ویک سوم از انواع آب میوه استفاده کرد.

۹- خوردن یک صبحانه سبک وپر انرژی می تواند پایه یک فعالیت خوب کوهنوردی در طول روز باشد ودر ادامه در طول روز هر 2 ساعت نوشیدن مایعات فراوان (حتی اگر احساس تشنگی نمی کنید) وخوردن میان وعده سبک همچون مواد قندی و پروتئینی میتواند در ادامه روند کوهنوردی در طول روز بسیار مفید باشد.